Deur Danie Keet | Fotografie: Mia Truter
By Rotsvas Indoor Range, net buite Vredendal aan die Weskus, leer voornemende en bestaande vuurwapeneienaars dat verantwoordelike vuurwapenbesit veel meer as ’n lisensie verg. Die Van Zyl-broers, Eric en Willem, het die binnenshuise skietbaan en skietklub geopen om die gemeenskap oor veilige vuurwapenhantering, wetgewing en die belangrikheid van gereelde oefening op te lei. Hoewel hulle hoofsaaklik druiweprodusente is, lê landelike en gemeenskapsveiligheid hulle na aan die hart. Volgens Eric word landbouers en inwoners van landelike gebiede toenemend aan misdaad blootgestel.
“Hoewel plaasaanvalle nog nie algemeen in ons omgewing voorkom nie, was daar die afgelope twee jaar ernstige voorvalle. Deur paraat te wees en die regte opleiding te ontvang, kan ’n mens jou risiko beter bestuur,” sê hy.
Die Van Zyl-broers is vierdegeslagboere en produseer hoofsaaklik wyndruiwe, met pekanneute, sitrus en droogdruiwe as deel van die boerdery se diversifikasie. Eric se landboukennis en Willem se ervaring in opleiding, tegnologie en noodreaksie vorm saam ’n sterk grondslag vir Rotsvas.
’n Gedeelde passie vir veiligheid
Die broers se belangstelling in vuurwapens en veiligheid het reeds in hul kinderjare begin.
“Ons het met jag en ’n sterk bewustheid van veiligheid grootgeword. Daarna het ons verdere opleiding ontvang sodat ons ander mense verantwoordelik kan oplei,” vertel Eric.
Volgens Willem kom misdaad wat voorheen selde in landelike gebiede gesien is, nou meer gereeld voor. Dit sluit gewapende rooftogte en voertuigkapings in.
“Ons is gelukkig dat die plaaswagte en buurtwagte in die omgewing baie betrokke is en goed met die Suid-Afrikaanse Polisiediens saamwerk,” sê hy.
Opleiding oor die volle proses
Rotsvas se opleiding begin by die basiese beginsels van vuurwapeneienaarskap en veilige hantering.
Kursusgangers ontvang inligting oor:
• wat die lisensiëringsproses behels
• die vereistes vir vuurwapenbevoegdheid
• veilige bewaring en vervoer
• die verantwoordelikhede van ’n vuurwapeneienaar
• die regsbeginsels wat op selfverdediging van toepassing is
• veilige optrede op ’n skietbaan
“Baie mense wil weet wat hulle wettiglik mag doen wanneer hulle in hul huis bedreig of aangeval word. Elke situasie verskil, en daarom is dit belangrik om die regsbeginsels en moontlike gevolge te verstaan,” verduidelik Eric. Die binnenshuise baan maak dit moontlik om opleiding en oefensessies regdeur die jaar aan te bied, ongeag die weer.
Rotsvas in ’n oogopslag
• Die klub is in Maart geopen.
• Meer as 200 mense het die openingsnaweek bygewoon.
• Die skietbaan is 20 m lank.
• Vier skietbane is beskikbaar.
• Streng veiligheidsreëls geld vir alle gebruikers.
• Opleiding word deur gekwalifiseerde instrukteurs aangebied.
• Die baan is beskikbaar vir kursusgangers, klublede en ander goedgekeurde gebruikers.
Voor enige oefensessie word gebruikers oor die baanreëls, veiligheidsvereistes en verantwoordelike hantering van toerusting ingelig. Willem se mediese opleiding stel hom ook in staat om kursusgangers bewus te maak van toepaslike noodoptrede wanneer iemand tydens ’n gewelddadige voorval beseer word.
“Wat mense in rolprente sien, is nie altyd korrek nie. Die doel is om mense kalm en verantwoordelik te laat optree totdat professionele mediese hulp beskikbaar is,” sê hy.
Hulp met lisensies en vervalde dokumente
Die lisensiëring van vuurwapens is ’n belangrike deel van verantwoordelike eienaarskap. ’n Aansoeker moet die voorgeskrewe bevoegdheidsopleiding voltooi en aan die toepaslike wetlike vereistes voldoen. Daar bestaan ook dikwels onsekerheid oor vuurwapenlisensies wat verval het.
“In ’n breukdeel van ’n sekonde moet jy ’n lewensveranderende besluit kan neem.”
“Individuele omstandighede verskil. Die beste is om jou naaste aangewese vuurwapenoffisier by die SAPD te nader vir leiding. Ons kan mense help om die proses beter te verstaan en hulle na die toepaslike kanale verwys,” verduidelik Eric.
Die broers beplan om hul opleidingsaanbod mettertyd uit te brei. Moontlike toekomstige kursusse sluit meer gevorderde skietopleiding en boogskiet in. ’n Binnenshuise baan vir langer afstande word ook oorweeg.
Oefening bly noodsaaklik
Volgens die broers beteken ervaring met ’n jaggeweer nie noodwendig dat iemand ’n handwapen ewe vaardig kan hanteer nie. Die twee vereis verskillende vaardighede en gereelde oefening.
“Baie ervare jagters besef eers op die baan hoe anders dit is om met ’n handwapen akkuraat te skiet,” sê Willem.
Rotsvas werk daarom ook met jagorganisasies en hul lede saam om ’n kultuur van verantwoordelike en veilige vuurwapengebruik te bevorder.
Verantwoordelike eienaarskap voorop
Eric beklemtoon dat Rotsvas nie vuurwapeneienaarskap as die oplossing vir elke persoon of veiligheidsprobleem voorhou nie.
“Ons sê nie dat almal ’n vuurwapen moet besit nie. Wanneer iemand wel daarvoor kies, moet die persoon verstaan watter verantwoordelikhede daarmee gepaardgaan.”
“Leer hoe om veilig rondom vuurwapens op te tree, selfs al beplan jy nie om self een te besit nie. Kennis, verantwoordelikheid en respek vir die wet bly die belangrikste.”
Volgens hom kan ’n bedreigende situasie binne sekondes ontvou. ’n Vuurwapeneienaar moet dus oor genoeg opleiding, kennis en oordeel beskik om onder druk verantwoordelik op te tree.
“’n Mens wil nooit in ’n situasie beland waarin jy ’n vuurwapen moet gebruik nie. Goeie opleiding en gereelde oefening help jou egter om beter besluite te neem. Enige gebruik van ’n vuurwapen teen ’n ander persoon sal daarna deeglik ondersoek word.”
Die broers wil uiteindelik nie net beter skuts oplei nie, maar ’n beter ingeligte gemeenskap help bou.
“Leer hoe om veilig rondom vuurwapens op te tree, selfs al beplan jy nie om self een te besit nie. Kennis, verantwoordelikheid en respek vir die wet bly die belangrikste,” sê Eric.