In ’n landbou-omgewing waar water al hoe fyner bestuur moet word, is besproeiing lankal nie meer net ’n tegniese bysaak nie. Dit is deel van die kern van volhoubare produksie. Dit bepaal hoe doeltreffend water gebruik word, hoe akkuraat voeding toegedien word en hoe vinnig produsente op veranderende omstandighede kan reageer.
Francois Rossouw van Mooigezicht Estates in die Hexriviervallei is pas aangewys as 2025 se Toyota SA/AgriSA Jongboer van die Jaar. Francois boer saam met sy familie op Mooigezicht Estates in die Hexriviervallei op sowat 400 ha produksiegrond, waar hulle spesialiseer in ’n verskeidenheid tafeldruifkultivars. As jong boer wat verantwoordelik is vir alle fasette van die helfte van hul onderneming se produksiepraktyke, rus daar ’n reuse-verantwoordelikheid op sy skouers.
Die plaas De Panne, vernoem na die 11 waterpanne wat tydens die wintermaande oor ’n 40 hektaar-area vorm, is ’n hoeksteen van Angus-boerdery in die Wes-Kaap. Jannie Kotze se oupa, Jan, het die plaas in 1976 gekoop en as saaiboer begin. Jannie se ouers, Paul en Louise Kotze, het De Panne Angus in 1986 gestig, wat nou die oudste bestaande swart Angus-kudde in die Wes-Kaap is. Vandag bestuur Jannie en sy vrou, Annie, die plaas in Moorreesburg, waar hulle fokus op hoëgehalte geregistreerde en kommersiële Angus-vee, met die klem op voortreflike vleisproduksie, temperament en vrugbaarheid.
Die Suid-Afrikaanse wildbedryf ontwikkel vinnig gedryf deur innovasie, regulatoriese veranderinge en ’n groeiende klem op volhoubaarheid en transformasie. Hierdie nuwe era vereis visie-gedrewe telers wat ekologiese bewaring met langtermyn kommersiële waarde kan balanseer.
Dis moeilik genoeg om boer te wees in Suid-Afrika. Reën is óf te min óf te veel, insetkoste klim soos raketbrandstof, en beurtkrag maak dit by tye onmoontlik om jou besigheid normaal te bedryf. Nou kom daar nog ’n nuwe kink in die kabel – invoertariewe van die VSA. Die Amerikaanse owerhede het besluit om verskeie invoerbelastingkoerse op produkte soos sitrusvrugte, wyn, beesvleis en selfs suiker uit Suid-Afrika op te jaag. Sommige van dié tariewe kan tot 30% wees – wat beteken dat dit skielik véél duurder is vir Amerikaanse verspreiders om ons boere se produkte in te voer. En dit bring ’n groot skokgolwe deur die landbousektor, veral in plekke soos die Wes-Kaap en Oos-Kaap, waar baie produsente sterk op uitvoere staatmaak. In Citrusdal, waar sitruskonings hul lemoene, naartjies en suurlemoene kweek vir die wêreldmark, is die kommer tasbaar. Een boer sê: “Ons is vir jare geleer om na uitvoere te kyk vir groei. Nou word daai deure vir ons stadig maar seker toegemaak.” Die probleem met invoertariewe is dat dit nie net ‘n …
Sampioene is interessante swamme met ’n besonderse lewensiklus en merkwaardige gesondheidsvoordele. Om hulle op kommersiële skaal te verbou, verg diepgaande mikrobiologiese kennis en noukeurige beheer oor hul groei-omstandighede.
Is jy onder 40 en doen jy iets besonders in landbou? Of ken jy iemand wat met briljante idees, tegnologie of projekwerk die toekoms van Afrika se landbou help vorm? Dan is dit nou tyd om daardie uitskieter aan te wys!
Saai het ’n opwindende vennootskap met Landworks en die Ierse werwingsmaatskappy Crewit aangegaan om 100 gespesialiseerde werkgeleenthede in Ierland vir landbou- studente te skep. Hierdie geleenthede dek sleutelareas soos agri-meganika, vragmotor- en buswerktuigkunde, paneelklopwerk, en vragmotorbestuur. Hierdie program bied meer as net werk – dit gee jong aspirantboere die kans om praktiese ervaring op te doen met gevorderde tegnologie en masjinerie terwyl hulle verdien en spaar vir hul eie boerderyprojekte terug in Suid-Afrika. WAAROM IS HIERDIE ’N GROOT GELEENTHEID? Vir baie jong boere is toegang tot kapitaal een van die groot- ste struikelblokke. Hierdie inisiatief bied ’n pad na finansiële onafhanklikheid, terwyl studente hul vaardighede slyp in ’n inter- nasionale omgewing. Francois Rossouw, uitvoerende hoof van Saai, verduidelik: “Boerdery is meer as net ’n werk – dit is ’n roeping. Hierdie program gee ons studente nie net ervaring nie, maar ook die finansiële steun wat hulle nodig het om hul drome te verwesenlik.” PRAKTIESE ERVARING EN GROEI Die rolle beskikbaar op die Landworks-platform sluit in werk met gevorderde trekkertegnologie, herstelwerk aan swaar voertuie en paneelklopwerk. …
’n Kreatiewe en oopdenkende benadering is die sleutel tot suksesvolle boerdery in Suid-Afrika, sê Rustin Shawe, die 2024 Voermol Nasionale Beesboer van die Jaar. Shawe, wat in Wakkerstroom boer, het hierdie gesogte titel op 13 November 2024 by die Voermol Bees- en Skaaptoekennings ontvang. Met ’n passie vir KZN se landbousektor deel hy waardevolle insigte, uitdagings en wenke vir opkomende beesboere. Shawe se prestasies is nie net geskoei op sy kundigheid as boer nie, maar ook op sy aktiewe rol in die breër landbou- en landelike sektore. Hy is ’n jarelange lid en huidige direksielid van Kwanalu, die KwaZulu-Natalse Landbou-unie, waar hy sleutelkwessies in die sektor aanspreek. Shawe is ook die wenner van die gesogte KZN Kwanalu Jongboer van die Jaar-toekenning in 2018. Met meer as twee dekades se ervaring bestuur Shawe twee troppe by sy onderneming, Grassfields Beef: ’n kommersiële trop en Droughtmaster stoettrop. Deur toewyding en innoverende benaderings het hy homself as ’n leier in die beesbedryf gevestig. Shawe beklemtoon die finansiële druk wat boere daagliks ervaar en moedig mede-boere aan om kreatief …
Rooie? Is dit werklik jy?Inderdaad. Ivan Snyman bevestig hierdie verrassing deur met trots ’n foto op sy selfoon te wys. Daar pronk hy met die bekende bosrooi hare saam met sy mede-Boksombende- lede: Trompie, Rooie, Dawie en Blikkies. Die rooi hare is nou grys, maar die stout trek om die mond en in die oë bly behoue. Die logiese vraag: hoe loop ’n 15-jarige kind se lewenspad vanaf akteur, gebore en getoë in Roodepoort, tot by boer buite Vredenburg? Alvorens daarby uitgekom word, eers die geskiedenis van die plaas Snyman Landgoed. Wel, Ivan en sy wederhelf Antoinette trek vanaf Johannes- burg na Melkbosstrand. Die kusdorp word egter te groot en besig vir die twee, en hulle maak ander planne. Hierdie besigheid in Johannesburg? Die volgende verras- sing: Ivan bou kragstasies. “Met lockdown het ek permanent hier kom woon, maar het steeds die besigheid daar bo.” Bo en behalwe die 15 ha, huur hy nog 140 ha in die nabyheid. Hy produseer vrywei-hoendereiers en skaap. Vervolgens word voer aangeplant waarvan voerpillevir die skaap op die plaas …
