Rooibos skiet die ruimte in

Suid-Afrikaanse rooibossade sal in Oktober na die Internasionale Ruimtestasie (ISS) gestuur word as deel van ’n wetenskaplike projek wat landbou, ruimtenavorsing en STEM-onderwys kombineer.

Verteenwoordigers van die organisasies agter Suid-Afrika se baanbrekende Rooibos in Space-inisiatief het bymekaargekom om die bekendstelling van dié besondere samewerking op die gebied van STEM en ruimtewetenskap te vier. Van links: Judi Sandrock (stigter en direkteur, MaxIQ Space); Bertram Loriston (adjunk-direkteur-generaal: Kurrikulum- en Assesseringsbestuur, Wes-Kaapse Onderwysdepartement); dr. Kelebogile Gasealahwe (nadoktorale genoot, Suid-Afrikaanse Radio-astronomiesterrewag (SARAO), Universiteit van Kaapstad); ’n deelnemer geklee in ’n replika van ’n Apollo 11-ruimtevaarderpak, met die NanoLab waarin die rooibossaad aan boord van die Internasionale Ruimtestasie gehuisves sal word; Thandile Vuntu (bestuurder: Wetenskapsbetrokkenheid, Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap (SANSA)); Adele du Toit (direkteur van die Suid-Afrikaanse Rooibosraad); Dawie de Villiers (direkteur van die Suid-Afrikaanse Rooibosraad) en Alderman James Vos (burgemeesterskomiteelid vir ekonomiese groei, City of Cape Town). **Fotokrediet:** Fotograaf Patrick King; Apollo 11-ruimtevaarderpak met vergunning van Annie’s Wardrobe.

Die Rooibos in Space-program is op 16 Julie by Parklands College se Innovation Centre in Kaapstad bekend gestel. Die projek is deur die Suid-Afrikaanse Rooibosraad (SARC) ontwikkel en word in samewerking met MaxIQ Space en met die ondersteuning van die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap (SANSA) aangebied.

Sade word in die ruimte getoets

Die rooibossade sal vir etlike weke aan mikrogravitasie en ruimtestraling blootgestel word voordat dit na die aarde terugkeer. Daarna sal die ruimtesade saam met ’n kontrolegroep sade geplant word om verskille in ontkieming, groei, gehardheid en opbrengs te ondersoek.

Rooibos sluit hiermee aan by ’n groeiende internasionale fokus op plantnavorsing in die ruimte en die ontwikkeling van volhoubare landboustelsels buite die aarde.

Navorsing op die ISS het reeds getoon dat gewasse soos blaarslaai in mikrogravitasie kan groei. Studies op ertjies en sojabone het ook meer insig gebied in hoe plante op veranderde swaartekrag en omgewingstres reageer.

Leerders word deel van die navorsing

Leerders van sewe skole in die Sederberg, die geboorteplek van rooibos, sal die eksperiment uitvoer. Hulle sal saam met plaaslike rooibosplase data insamel en ontleed as deel van ’n gestruktureerde wetenskaplike ondersoek.

’n Soortgelyke eksperiment by Parklands College sal verdere vergelykende data verskaf.

Die deelnemende skole sal ook aan ’n uitgebreide STEM-program deelneem wat leerders aan ruimtewetenskap, plantbiologie en volhoubare landbou bekendstel. Die program sluit by die skoolkurrikulum aan en verbind klaskamerleer met praktiese wetenskaplike toepassing.

Volgens Judi Sandrock van MaxIQ Space gee die projek leerders blootstelling aan werklike navorsingsprosesse en help dit hulle om wetenskaplike denke, data-ontleding en praktiese navorsingsvaardighede te ontwikkel.

Leerders van skole in die Cederbergstreek en Parklands College word saam met verteenwoordigers van die Suid-Afrikaanse Rooibosraad (SARC), MaxIQ Space, die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap (SANSA) en die Wes-Kaapse Onderwysdepartement tydens die bekendstelling van die Rooibos in Space-inisiatief afgeneem. Die skole sal aan ’n vergelykende plantstudie deelneem waarin hulle rooibossaad wat na die Internasionale Ruimtestasie gereis het, saam met ’n kontrolegroep op aarde sal kweek om die uitwerking van ruimte op saadontkieming en plantgroei te ondersoek. **Fotokrediet:** Fotograaf Patrick King; Apollo 11-ruimtevaarderpak met vergunning van Annie’s Wardrobe.

Landbou en ruimtewetenskap ontmoet

Volgens Dawie de Villiers, direkteur van die Suid-Afrikaanse Rooibosraad, plaas die projek rooibos binne ’n breër wetenskaplike konteks waarin plantbiologie, ruimtenavorsing en onderwys bymekaarkom.

“Rooibos is reeds lank deel van Suid-Afrika se landbou-erfenis. Die projek weerspieël ook die belangrikheid daarvan om in wetenskaplike geletterdheid en vaardigheidsontwikkeling vir die volgende geslag navorsers en innoveerders te belê,” sê hy.

Plantnavorsing in die ruimte word al hoe belangriker namate internasionale ruimteagentskappe vir langer ruimtemissies voorberei. Plante kan moontlik in toekomstige selfonderhoudende stelsels gebruik word om voedsel te produseer, suurstofvorming te ondersteun en tot ruimtevaarders se welstand by te dra.

Ontwerp ’n sendingkenteken

Leerders van regoor Suid-Afrika sal gedurende Julie en Augustus ook genooi word om die amptelike Rooibos in Space-sendingkenteken te ontwerp.

Die publiek sal die projek se vordering kan volg terwyl dit na die beplande ruimtevlug in Oktober beweeg.