Die Departement van Waterwese word heftig gekritiseer ná die vrylating van water uit die Clanwilliamdam sonder oorleg met sleutelrolspelers in die Olifantsriviervallei. Die streek, wat lewensbelangrike water benodig vir sy tafeldruiwe-, wyn- en rosyntjieproduksie, het met verontwaardiging op die besluit gereageer.
“Niemand was bewus van die besluit om die dam te laat af nie, nie produsente nie, nie die wynkelders nie, en nie eens die watergebruikersverenigings nie,” sê Chris du Bois van Agrimark Trends. “Ons is steeds nie seker waarheen die water gegaan het nie.”
SATI en Raisin SA spreek hul misnoeë uit
Die Suid-Afrikaanse Tafeldruifbedryf (SATI) het sterk gereageer: “Ons is uiters bekommerd oor die onverwagse vrylating van water uit die Clanwilliamdam sonder om die gepaste belanghebbendes, soos produsente en landbou-organisasies, vooraf te raadpleeg. Deursigtigheid en samewerking is noodsaaklik om die volhoubaarheid van landboubedrywe in die Olifantsriviervallei te verseker.”
Raisin SA, wat die rosyntjiebedryf verteenwoordig, het bygevoeg: “Die gebrek aan kommunikasie en koördinering is onaanvaarbaar, veral in ‘n droogtegevoelige gebied waar elke druppel water beplan moet word. Hierdie tipe besluite ondermyn die vertroue tussen owerhede en produsente.”
Wynkelders ook onkant betrap
Plaaslike wynprodusente en keldergroepe is eweneens onkant betrap. “Ons het geen waarskuwing gehad nie,” sê ’n kelderbestuurder van Clanwilliam wat anoniem wil bly. “Hierdie water is lewensbelangrik vir ons druiwe en kelderoperasies. As dit nou reeds afgetap word, wat staan ons in die gesig later in die seisoen?”
’n Gebrek aan deursigtigheid
Produsente en bedryfsorganisasies voel uitgesluit en vra waarom daar geen konsultasie of vooraf waarskuwing was nie. Die afwesigheid van ’n formele verklaring van die Departement van Water en Sanitasie versterk die frustrasie.
“Ons verwag onmiddellike opheldering en ’n formele verduideliking van die besluitnemingsproses,” sê SATI. “Indien daar infrastruktuuroorwegings of veiligheidsredes was, moet dit aan die publiek en veral die landbousektor gekommunikeer word.”
Ekonomiese impak kan ernstig wees
Die dam is ’n kritieke bron van water vir duisende hektaar wingerde en ander gewasse. In ’n streek waar landbou werk aan duisende verskaf, is die gevolge van swak kommunikasie en onbeplande waterverliese verreikend.
“Wat hier gebeur het, is ’n klap in die gesig van elke boer en plaaswerker in die vallei,” sê Du Bois. “Ons vra nie spesiale behandeling nie – net dat ons as belangrike rolspelers ingesluit word in besluite wat ons direkte lewensbestaan raak.”