Pretoria was onlangs die tuiste van een van die belangrikste landbou-geleenthede op die kontinent: die Africa Agri Tech-konferensie en -ekspo by die WNNR-konferensiesentrum. Die byeenkoms het ‘n verskeidenheid kundiges, tegnoloë, boere, beleidsmakers en entrepreneurs van regoor Suid-Afrika en die wêreld saamgebring – almal met een doel: om te verstaan hoe tegnologie die toekoms van landbou kan vorm en verbeter.

Die mens bly steeds sentraal

Hoewel daar talle tegnologiese hoogtepunte was, was die goue draad van die konferensie duidelik: menslike insig en eenvoud moet eerste kom. Slim oplossings beteken niks as dit nie prakties op die plaas toegepas kan word nie.

Martin Jansen van Rensburg van ZZ2 het dit reguit gestel:

“Tegnologie moet ’n verlengstuk van die mens wees. As dit slimmer is as die gebruiker, verloor dit sy waarde.”

Hy het gewaarsku teen stelsels wat so kompleks is dat dit eerder verwarring as waarde bring. Volgens hom is tegnologie slegs sinvol as dit die boer bemagtig – nie oorweldig nie.

KI is hier om te bly – maar dis nie ’n towerstaaf nie

Kunsmatige Intelligensie (KI) was een van die warmste onderwerpe op die program. Sprekers soos Riedwaan Bassadien van Microsoft en Brett StClair, tegnologie-entrepreneur, het verduidelik hoe KI reeds gebruik word in landbou – van vroeë siekte-opsporing tot personeelbestuur en bemarking.

Maar, soos Pieter Geldenhuys, futuris en innovasiespesialis, dit gestel het:

“KI is nie ’n onafhanklike denker nie. Dit is ’n baie slim leerling wat vinnig leer – maar jy moet steeds besluit wat om hom te leer.”

Hierdie boodskap het weer eens beklemtoon dat tegnologie net so goed is soos die mense wat dit gebruik – en die waardes wat hulle inbou.

Van hidroponika tot lasers – praktiese innovasie op die grond

Die konferensie het nie net by teorie gebly nie. Praktiese voorbeelde van hoe tegnologie reeds resultate lewer, is wyd gedeel.

• Hidroponiese tonnels in Limpopo toon ’n toename in tamatie-opbrengste van 60 ton per hektaar tot 392 ton – ’n ongelooflike verbetering in produktiwiteit.
• Lasertegnologie vir onkruidbeheer is besig om boere in staat te stel om heeltemal sonder chemikalieë te werk.
• KI-aangedrewe werwingsprosesse het reeds in sekere dele van die sektor personeelomset met tot 35% verminder.

Hierdie tegnologieë is nie meer iets van die toekoms nie – hulle is besig om werklik ’n verskil te maak in vandag se bedrywighede.

Die informele mark is nie tweede klas nie

GG Alcock, kenner van informele ekonomieë, het ’n belangrike perspektief ingebring:

“Township-ekonomieë is nie onontwikkeld nie – hulle’s net ongesiens. En ons meet hulle met die verkeerde maatstaf.”

“Township-ekonomieë is nie onontwikkeld nie – hulle’s net ongesiens. En ons meet hulle met die verkeerde maatstaf.”

Hy het verduidelik hoe miljarde rande se informele handel daagliks plaasvind, en dat ware voedselsekerheid en marktoegang beteken om ook hierdie markte te verstaan en te ondersteun.

Beleid en handel moet ook byhou

Op beleidsvlak was daar konsensus: Suid-Afrika moet meer aggressief wees oor uitvoere, veral in Afrika en Asië.

Wandile Sihlobo, bekende landbou-ekonoom, het gesê:

“Ons vertrou te veel op bestaande markte. Ons moet plekke soos Indië, Kenia en Nigerië begin benader met goeie landbouprodukte – en met geopende hande, nie net verwagtinge nie.”

JP Landman, politieke ontleder, het bygevoeg dat beleid nie ’n verskoning mag wees nie:

“Ons land het probleme, ja. Maar ons het ook potensiaal. En landbou is ’n sektor wat reeds groei – as ons dit los, is dit tot ons eie nadeel.”

Leierskap, denke en mense – dit maak die verskil

Die konferensie het afgesluit met inspirerende insette oor leierskap, ingesteldheid en verandering.

John Sanei, futuris en entrepreneur, het gesê:

“Jy hoef nie antwoorde vir die toekoms te hê nie – maar jy móét bereid wees om jou denke te verander. As jy wag vir sekerheid, is jy reeds agter.”

“Jy hoef nie antwoorde vir die toekoms te hê nie – maar jy móét bereid wees om jou denke te verander. As jy wag vir sekerheid, is jy reeds agter.”

Prof Nick Binedell het ook die belang van strategiese denke in landbou onderstreep:

“Leierskap is nie net titels en besluite nie – dit is om konteks te verstaan, mense te inspireer en geleenthede te sien voor dit ontplof.”

Wat nou?

Africa Agri Tech 2025 het ’n kragtige boodskap gelos: landbou is besig om te verander, en dié wat saam verander, gaan wen. Van hidroponika tot KI, van informele markte tot uitvoergeleenthede – die moontlikhede is daar. Wat nou saak maak, is hoe vinnig ons dit aanvaar, leer en toepas.

Die konferensie was nie net ’n praatplek nie – dit was ’n aanmoediging, ’n uitdaging en ’n visie vir die toekoms. Die res is nou in die hande van elke boer, besluitnemer, tegnoloog en verbruiker.