Die debat oor die beste manier om lam te produseer – hetsy in ’n voerkraal of op natuurlike weiding – is lank reeds aan die gang. Stellenbosch Universiteit het onlangs ’n deeglike studie gedoen om die verskille tussen hierdie twee produksiestelsels te ontleed, met spesifieke fokus op die smaak, tekstuur en voedingswaarde van Dorper-lam. Die bevindinge bied waardevolle insigte vir boere, vleisprodusente en selfs verbruikers wat bewuste keuses wil maak.
Hoe is die studie gedoen?
Die navorsers het Dorper-lamme in twee groepe verdeel. Die eerste groep is op natuurlike weiding grootgemaak, waar hulle vryelik kon beweeg en ’n verskeidenheid plante kon eet. Die tweede groep is in ’n feedlot geplaas en het ’n gekontroleerde dieet van kragvoer ontvang. Die doel was om te bepaal of die verskillende voedingsisteme ’n merkbare impak op die kwaliteit van die vleis het.
Belangrikste bevindings
Wat vleiskwaliteit betref, het voerkraal-lam klammer, sagter vleis gelewer, met hoër aanvanklike en nagevoerde sappigheid. Dit kan toegeskryf word aan hoër intrasellulêre vetvlakke in die vleis. Aan die ander kant was vrywei-lam in sommige gevalle effens minder sag, veral by ramlamme in vergelyking met ooie en kastrate. Maar oor die algemeen was die verskil in hoe sag die vleis was minimaal.
Op voedingsgebied het vrywei-lam ’n gesonder vetbalans getoon, met hoër omega-3-vetsure in vergelyking met omega-6, wat in hoër mate in voerkraal-lam voorkom.
Wat geur en aroma betref, was daar geen beduidende verskil tussen die twee stelsels nie. Karoo-lam, wat natuurlik wei, behou egter sy unieke geurprofiel, veral as dit op die regte slaggewig geslag word.
Op voedingsgebied het vrywei-lam ’n gesonder vetbalans getoon, met hoër omega-3-vetsure in vergelyking met omega-6, wat in hoër mate in voerkraal-lam voorkom. Voerkraal-lam kan dalk meer uniform wees in kwaliteit, maar vrywei-lam bied potensieel beter voedingsvoordele.
Wat sê die kenners?
Prof. Phillip Strydom, wat die studie gelei het, beklemtoon dat vryloop-lam nie net beter is vir dierewelstand nie, maar ook ’n unieke smaakprofiel het wat verbruikers waardeer. Hy sê dat Karoo-lam wat natuurlik wei, sy kenmerkende geur behou en gesonder is, mits dit op die optimale gewig geslag word. Voerkraalstelsels lewer wel meer konsekwente sappigheid, maar die etiese en omgewingsvoordele van vrywei-produkte kan ’n groot rol speel in verbruikerskeuses.
Waarom is die belangrik vir boere en verbruikers?
Vir verbruikers wat sappiger, sagter vleis verkies, kan voerkraal-lam dalk ’n beter opsie wees. Aan die ander kant, as jy natuurlike produkte met ’n unieke smaak soek, plus die voordele van hoër omega-3, dan is vrywei-lam die wenner. Etiese oorwegings soos dierwelstand en koolstofvrugafdruk speel ook ’n rol, aangesien vrywei-lam dikwels as meer volhoubaar beskou word.
Vir boere en produsente bied voerlot-stelsels meer voorspelbare resultate en kan vinniger slaggewig bereik. Vrywei-stelsels kan egter premiumpryse behaal in sekere markte, veral in die buiteland, waar natuurlike produkte hoër waarde het.