Sydney Claassen staan stewig in gomlastiekstewels midde-in sy groentelanderye. Hy kom sonder enige twyfel voor as ʼn persoon wat die ou gesegde, ʼn boer maak ʼn plan, goed ken. Dit lyk asof hy lánkal vir alles ʼn plan het en of uitdagings voor die voet weggevee word. Inteendeel, in Sydney se geval is dit asof hy eerder reeds die teenvoeter vir elke uitdaging het.
The town of De Rust (Dutch for The Rest) may once have been a place of rest for ox wagon trekkers before they tackled the challenging nearby Swartberg gorge – the Swartberg Pass was only completed in 1888 long after the first of these intrepid souls crossed over from the Little Karoo into Central Karoo in search of albeit less greener pastures, but wide open spaces.
Om by die drie broers Corné, Kosie en Sakkie du Plessis van Doornkraal Melkery aan te kom vir ’n 09h00 afspraak, en die afspraak word uitgestel tot 10h00, is ongetwyfeld ’n voorreg. Die voorafgaande word sonder ’n kriesel ironie bedoel. Vir die oningeligte kom die miernes van aktiwiteite voor as onverdunde chaos. Corné woel agter sy rekenaar en maak aantekenings in ’n notaboek. ’n Rits elektroniese monitors flits syfers langs hom wat gedurig verander. Kosie kom die vertrek binne, kyk nie links of regs nie, loer na iets op sy rekenaar en is weer vort.
Rooie? Is dit werklik jy?Inderdaad. Ivan Snyman bevestig hierdie verrassing deur met trots ’n foto op sy selfoon te wys. Daar pronk hy met die bekende bosrooi hare saam met sy mede-Boksombende- lede: Trompie, Rooie, Dawie en Blikkies. Die rooi hare is nou grys, maar die stout trek om die mond en in die oë bly behoue. Die logiese vraag: hoe loop ’n 15-jarige kind se lewenspad vanaf akteur, gebore en getoë in Roodepoort, tot by boer buite Vredenburg? Alvorens daarby uitgekom word, eers die geskiedenis van die plaas Snyman Landgoed. Wel, Ivan en sy wederhelf Antoinette trek vanaf Johannes- burg na Melkbosstrand. Die kusdorp word egter te groot en besig vir die twee, en hulle maak ander planne. Hierdie besigheid in Johannesburg? Die volgende verras- sing: Ivan bou kragstasies. “Met lockdown het ek permanent hier kom woon, maar het steeds die besigheid daar bo.” Bo en behalwe die 15 ha, huur hy nog 140 ha in die nabyheid. Hy produseer vrywei-hoendereiers en skaap. Vervolgens word voer aangeplant waarvan voerpillevir die skaap op die plaas …
Op Zouterivier aangekom, is besoekers oorwel-dig deur die gereedskap en implemente wat wyd en syd staan. Chaos? Geensins. Roland Trout weet presies waar alles is. Hy is heeldag besig met verskeie take, en by elkeen is die benodigde gereedskap byderhand.
Soos dit enige vooruitstrewende boer betaam. Roland se geskiedenis in die landbou strek ver terug.
“I was feeding the spent grain to our chickens and rabbits on the farm. I soon realised I could use that for human consumption and thereby add another component to the business. I started milling the spent grain and started experimenting with baking.”
Amandels is die grootste neutgewas ter wêreld en word ook as die mees volwasse mark beskou, aangesien hierdie neut wêreldwyd verkoop word. Dit teenoor byvoorbeeld die pekanneut wat omtrent net na China uitgevoer word en dus as enkelmarkgewas beskou word. Pimperneute is weer ontsettend duur, maar behoort die pryse te daal aangesien daar enorme hoeveelhede in Amerika aangeplant is. En daarom fokus Amanteco op uitvoere, omdat hulle ʼn premium produk verbou.
Oloff Cilliers gebruik vir die afgelope agt jaar melkbeeste wat hy ʼn three-way cross noem. Volgens hierdie benadering het hy ʼn koei wat langlewendheid met goeie gesondheidseienskappe en vrugbaarheid bied. Kruisings tussen Scandinavian reds, Holstein en die Franse Montbéliarde voldoen aan hierdie vereistes.
Gordon is in Zambië gebore en het reeds op ouderdom nege saam met ʼn legendariese jagter begin jag om vleis aan die myne te voorsien. Daar verloor die familie weens onteiening alles wat hulle besit het en trek na die ou Rhodesië waar die Zambië-ervaring hom weer afspeel. “Daarna gaan ek op ʼn wêreldreis en het meer as 60 lande besoek. Terug in Suid-Afrika bekom ons ʼn vrugteplaas in Lydenburg se omgewing. Alhoewel die plaas baie suksesvol was, wou ek nog altyd ʼn wildsplaas besit het.”
Party van die nederigste gewasse moes die wêreld vol reis alvorens hulle in die vreemde voorgesit is in geregte.
